DOLAR 1.512 - EURO 1.941 - ALTIN 61.02 - IMKB 59443
Cuma 3 EYLÜL 2010
Diyarbakır Erdoğan'ın ziyaretine hazır Fransa Antrenörü Collet: Türkiye maçı zor olacak Genelkurmay Başkanı Koşaner, Başbakanlık'ta "Bakan ile katil kolkola" iddiası asılsız çıktı Çelik: Türkiye'de genel başkan çok, tek lider... Atatürk Havalimanı'nda şarbon paniği Danimarka cami projesi raftan tekrar indirildi Felaketi kapıya MEB'in aceleci kararı getirdi Enflasyon rakamları açıklandı Borsa güne alıcılı başladı habertaraf.com
 
 
 
Evet diyoruz, neden mi?
 
 
 
 
Mustafa YOLCU
Ankara İncek imar planı
 
 
 
Okur Temsilcisi
Hırsızlığın yeni adı: Bir internet sitesi
 
 
 
 
Bruce Willis'e ruh veren adamın ölüm yıl dönümü
 
 
 
 
 
Bugün
Adem Yavuz ARSLAN
Evet çıkarsa çeteler biter
 
 
Hürriyet
Ahmet HAKAN
Sorulara sorularla cevap veriyorum
 
 
Star
Ahmet KEKEÇ
Bedri ile Fazıl
 
 
Milliyet
Çetin ALTAN
Af...
 
 
Akşam
Çiğdem TOKER
Gül'ün Bosna Hersek'e mesajı: Bölünerek bir yere varamazsınız
 
 
Sabah
Engin ARDIÇ
Anayasa Mahkemesi Partisi
 
 
Bugün
Esra UÇAR
Allah belanızı versin deyip geçip gidecek miyiz?
 
 
Milli Gazete
Gökçen GÖKSAL
Edebiyat ve kuram
 
 
Sabah
Haşmet BABAOĞLU
İnternet kuşağı çocukları gerçek dünyayı seviyor
 
 
Vatan
Hikmet BİLA
12 Eylül 'tatilci'lerine...
 
 
Yeni Şafak
İbrahim KARAGÜL
Akdeniz'deki sır ölüm, semboller, bağlantılar..
 
 
Radikal
Mehmet Ali KIŞLALI
Asker- medya ilişkileri nereden nereye?
 
 
Vakit
Merve KAVAKÇI İSLAM
Obama’nın Müslümanlığı
 
 
Vatan
Mustafa MUTLU
Gözyaşınıza sahip çıkın Sayın Başbakan... Ya da bir daha ağlamayın!
 
 
Zaman
Mustafa ÜNAL
Gül: Biz de milli takımız
 
 
Sabah
Nazlı ILICAK
Nurettin Veren ve The Cemaat'te yeni bir ihanet!
 
 
Radikal
Oral ÇALIŞLAR
230 bin 'zorunlu asker' 'angarya sektörü'nde
 
 
 
 
Harun KABAN
 
Alper GÜRKAN
 
Mustafa YILDIZ
 
Ahmet HAKAN
 
Kevser TOPKAR
 
 
 
Irak ve ırakta olmayan stratejik öngörüler...

Cengiz ÇANDAR
[email protected]
 
 
Son 7 yıl içinde Irak üzerine yazılan kitaplar tek bir konu üzerinde yazılanlar arasında muhtemelen birinci sırayı alırlar. Ne gariptir ki, Irak’ın burnunun dibinde olan ve geleceği Irak’taki gelişmelerden etkilenmesi kaçınılmaz olan Türkiye, bunların çok büyük bölümünden bilgisiz kaldı.

Türkiye’de Irak konusu, genellikle, ülkenin tarihiyle, bugünüyle ilgili bilgisi çok sınırlı ve ayağını bir kez bile Irak toprağına basmamış olanların basmakalıp, sloganvari görüşleriyle iç polemik malzemesi olarak tüketildi.

Irak hakkında son 7 yılda yazılmış en iyi kitapların başında 2007 baskısı, Ali Allavi imzalı kitap geliyor. Ali Allavi, Saddam sonrası Irak’ın ilk Savunma Bakanı idi ve İbrahim Caferi hükümetinde Maliye Bakanlığı da yaptı. ‘The Occupation of Iraq-Winning the War, Losing the Peace’ (Irak’ın İşgali-Savaşı Kazanmak, Barışı Kaybetmek) adlı mükemmel kitabının önsözünün bir yerinde şu cümlesi dikkat çekiyor:

“Irak’ın işgali ve sonrasının kesin bilançosunu yazmak için vakit muhtemelen çok erken. Ama, olayların içinde yer alan çağdaş bir katılımcının perspektifinden, Irak ve dünya tarihinin bu çok önemli zaman diliminin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmak istedim.”

Ali Allavi, kitabının girişine de şu iki paragrafla başlıyor:

“İhtilaflar ve savaşlar tarihinde, dürtüsünün karmaşıklığı ve amacının belirsizliği bakımından Irak’ın istilası ve işgaliyle karşılaştırılabilecek pek az durum söz konusudur. Çağdaş dönemlerin bu en olağanüstü episodunu açıklayabilmek sonsuz bir neden-sonuç ilişkileri zinciri ortaya konuldu ama görünürde hiçbiri tatmin edici ve kapsamlı bir cevap sağlayamadı. Dünyanın tek süperdevleti niçin müthiş bir uluslararası husumete rağmen, bir zalimi ve vahşi sistemini devirmek için niçin okyanusları aşıp, koca askeri ve mali kaynaklarını bu amaca yöneltmeyi uygun gördü?

Irak’ı yöneten rejimin devrilmesi, orada burada dağınık silahlı çatışmaların cereyan ettiği birkaç haftayı kapsayan rekor süre içinde gerçekleşti. Bu fazla çaba harcamadan elde edilen zafere eşlik eden zafer sarhoşluğu yerini kısa süre içinde, işgalciler post-Saddam Irak’ının gerçekleriyle ve ülkeler arasında en karmaşığı olan bu ülkenin gizemiyle yüzyüze kaldıkları vakit bu ‘ödül’ ile ne yapılacağına ilişkin artan şaşkınlığa bıraktı...’

Irak, gerçekten de, dünyanın en zor, en karmaşık ülkelerinin başında geliyor. Bu ülkeyi, üç Osmanlı vilayetini yapıştırarak oluşturan İngiltere uzun sürede öğrenmiş, Irak’la ne yapılacağını bilememiş, kendi eserine adeta esir düşmüştü. Amerikalılar da bu son 7 yıl içinde hayretler içinde öğrendiler.”

***

Son Amerikan muharip birliklerinin Irak’ı terkettikleri şu günlerde bu algılamaya raslamak mümkün. New York Times, ‘Irak’ı Terketmek’ başlıklı başyazısında Ali Allavi ve birçoklarıyla mutabık biçimde, ‘Bu felaketli savaşın tam bir muhasebesini yapmak için onyıllar gerekecek’ diyor. Ve, isabetli bir tespit yapıyor:

“Ama bu dönüm noktası (yani Amerikan muharip birliklerinin Irak’ı terketmesi cç) bir ara değerlendirme yapılmasını gerekli kılıyor. Saddam Hüseyin’in cani yönetiminin devrilmesi ve demokratik siyasetin kıpırtıları, bunların hepsi olumlu sonuçlar. Ama çok sayıdaki olumsuzluklar tarafından gölgelendiler.”

Irak Savaşı’nın ‘beyni’ olarak kabul gören Paul Wolfowitz çok uzun süren bir sessizlik döneminden sonra New York Times gazetesinde kaleme aldığı yazıyla , gelinen ‘dönüm noktası’na ilişkin bir değerlendirme yaptı. Kore Savaşı ile Irak Savaşı, Kore ile Irak arasında karşılaştırmalara yer verdiği yazısında, ‘Ümidim odur ki, Başkan, Irak’a başarının geri çekilmemizle değil geride ne bıraktığımızla tanımlanacağını anlıyordur’ cümlesiyle Obama’nın dikkatini çekmek istiyor.

Bunun cevabını kendisi şöyle veriyor:

“En asgarisinden, Irak’ın, hem kendi içinde ve hem de komşularıyla barış içinde istikrarlı bir ülke olmasıdır. Ve, bir gün Orta Doğu’da siyasi ve ekonomik gelişmenin önderi olması için Irak’a destek olmalıyız.”

Türkiye ile ABD’nin Irak üzerindeki çıkarlarının kesiştiği nokta da tam burası.

***

Bundan 57 yıl önce Kore Savaşı’nın sona erdiği döneme ait istatistikler ile Irak’ınkiler karşılaştırıldığında Kore’nin Amerika ve Türkiye’nin de dahil olduğu müttefiklerine çok pahalıya patladığı görülüyor. Müttefikleriyle birlikte Güney Kore ordusunun kayıpları yarım milyonun üzerinde. Amerikan askeri kayıpları ise 33, 739 ölü ve kayıp, 103,384 yaralı. Irak’ta Amerikan askeri kayıpları 4 bin 400 ve yüzmilyonlarca dolar. Bu arada Iraklı sivil can kaybı 100 bin dolayında tahmin ediliyor. Irak’a ilişkin en ağır faturayı Irak halkının kendisinin ödediği tartışma götürmez.

Bununla birlikte, Irak’ın mevcut sicili, ülkenin hala belirsizliklerle yüklü geleceği ve şiddetin yol açtığı istikrarsızlığına devamına rağmen, her yönüyle 1953 Kore’sinden daha iyi. Güney Kore, bugün 1987’den bu yana demokrasinin oturduğu, Asya Kaplanları’nın başında gelen bir ekonomi mucizesinin gerçekleştiği bir ülke.

Irak, Güney Kore ile kıyaslanmaz bir ekonomik potansiyeli ifade etmesi bir yana, şu anda dahi enflasyonu kontrol altında, işsizlik oranı yüzde 15’e inmiş, Saddam döneminde 4500 internet kullanıcısının 1 milyon 700 bine yükselmiş olduğu bir ülke.

Yine Saddam döneminde 833 bin olan telefon kullanıcı sayısı, 1.3 milyon ve nüfusunun üçte ikisine yakını cep telefonu sahibi. Petrol üretim düzeyi de, 2003 öncesine gelmiş durumda.

Irak’ın sorunları çok büyük ölçüde siyasi. Ülke, kendisini oluşturan parçalar arasında ‘siyasi uzlaşma’yı becerebildiği ölçüde müthiş bir canlanma potansiyelini ifade ediyor.

Türkiye’nin, Osmanlı Irak topraklarının kaybedilmesinden yani Birinci Dünya Savaşı sonundan bu yana Irak’a geri dönmesiyle oynayacağı ‘büyük tarihi rol’ de tam burada. Irak’ın ‘siyasi uzlaşma’yı bulmasında, sağlamasında ‘yumuşak gücü’ ile rol oynamasında.

Bütün bölgede ve okyanuslar ötesi dahil- böyle bir rolü Türkiye’den daha iyi oynamaya uygun hiçbir ülke yok.

Öyle bir rol, Türkiye’yi Irak’la bir biçimde ‘entegrasyon’ rotasına sokar, arasındaki ‘sorunlu sınır’ı sadece coğrafya kitaplarında bırakır.

Türkiye’nin ‘Kürt sorunu’nun çözümü ile Irak’ın geleceği, bu nedenle de ‘entegre’dir...


 
1 Eylül 2010 - 11:30:27
 
 
Havadurumu
 

 
 Dolar
 
1.502
1.512
 
 Euro
1.926 1.941
 
 Sterlin
2.310 2.350
 
 Altın
60.58 61.02
 
 IMKB
59443  
 
 
Yurttaş temelli mi, inanç temelli mi?...
 
Kılıçdaroğlu, Milliyet yazarı Devrim Sevimay'a konuştu. “Biz hiçbir zaman insanları etnik kimliğiyle değil hep yurttaş temelli gördük.' diyerek Anayasaların etnik değil, yurttaş temelli hazırlanacağı dersini veren Kılıçdaroğlu, partisinin insanları inanç temelli ayırmasına değinmedi.
 
 
 
 
  Yeşilçam'da oluşturduğu kötü karakterle bir döneme damgasını vuran sanatçı Nuri Alço'nun ölmeden önceki son arzusu ne?  
 
 
 
  CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun 'PKK'ya genel af' talebi 'ruh ikizi' MHP kanadından ters tepkiler aldı. Kılıçdaroğlu'nun 'evetçi sanatçılar' Sezen Aksu ve Orhan Pamuk'u da telefonla arayıp görüşmesi ülkücüleri iyice kızdırmaya başladı.    
 
 
 
 
Kılıçdaroğlu'nun referandum sürecindeki performansını nasıl buldunuz?
 
Başarılıydı. Tam bir lider olduğunu ispatladı.
 
Başarılı olup olmadığı 13 Eylül'de anlaşılır.
 
Başarısız. Sözünün arkasında durmuyor. Sürekli geri adım atıyor.
 
Kılıçdaroğlu'ndan lider olmaz. Yakında partiyi yine Baykal'a kaptırır.
 
 
 
 
 
 
 



Mostbet AZ

 
 
       
Kategoriler   HaBerTaraf HaBertaraf Yayın Hizmetleri
Sahibi ve Genel Müdürü Rıfat YÖRÜK
Genel Yayın Yönetmeni Mevlüt Betwinner (Kurucu)

habertaraf.com'da yayınlanan tüm materyalin slottica her hakkı saklıdır. Kaynak Betwinner gösterilmeden kullanılamaz.


  mostbet
 
 
Gündem Sağlık-Çevre Hakkımızda
Yazarlar Eğitim Künye
Güncel Bilim-Teknik Betwinner
Siyaset Kültür-Sanat Yayın İlkeleri
Dünya Mizah Yorum Kriterleri
Yurt Yaşam
Ekonomi-İş Medya  
Spor Magazin  
Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet az Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app wordpress Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app Mostbet app